Informator dla mieszkańców

Oleszna i okolic

v Informacje o wodzie

v 14 sposobów oszczędzania energii w domu

v 12 sposobów oszczędzania wody

v Zasady, którymi należy kierować się przy zakupach produktów żywnościowych

v Informacje o barwnikach, konserwantach, antyutleniaczach i emulgatorach zaszyfrowanych literą E i trzema cyframi.

v Rowerem bliżej

v CIEKAWOSTKI ZWIĄZANE Z WODĄ

v FAKTY ZWIĄZANE Z WODĄ

Informacje o wodzie

Woda jest jednym z najważniejszych zasobów. Używamy jej do produkcji żywności i wytwarzania energii, produkcji i transportu towarów. Woda jest również niezbędna dla życia wszystkich organizmów na naszej planecie.

Ponieważ woda pokrywa trzy czwarte powierzchni Ziemi, łatwo myśli się o niej jako o zasobie niewyczerpalnym. Z całości wody na kuli ziemskiej ponad 97% to słone wody w oceanach. Z pozostałych 3%, dwie trzecie występuje w postaci zamarzniętej w czapach lodowych, lodowcach i śniegach pokrywających pasma górskie. Tylko około 0,5% to nadające się do bezpośredniego wykorzystania zasoby wody słodkiej. Według specjalistów, w podziemnych warstwach wodonośnych znajduje się 30 do 50 razy więcej wody niż we wszystkich jeziorach, rzekach i potokach na powierzchni Ziemi. Większość wody, z której korzystamy (78%) pochodzi z zasobów powierzchniowych.

Z wody słodkiej korzystamy w różnych celach. Około 19,8% jest wykorzystywane w gospodarstwach domowych w miastach i na wsiach, biurach i hotelach. Kolejne 71,4% zużywa przemysł. Przy produkcji energii elektrycznej zużywa się 59% cał09:i wody pobieranej, przy czym woda ta jest używana do chłodzenia lub napędzania turbin i nie ulega faktycznemu zużyciu. Najmniejszym konsumentem wody jest rolnictwo - około 8,8% całej używanej wody.

Indywidualnie, ludzie zużywają duże il09:i wody. Statystyczny mieszkaniec miasta w Polsce zużywa przeciętnie 149,6 litra wody dziennie. Ciało ludzkie zawiera 75% wody.

CIEKAWOSTKI ZWIĄZANE Z WODĄ

1. Przy produkcji jednego samochodu zużywa się 379 000 litrów wody.

2. Do wyprodukowania bochenka chleba trzeba zużyć 462 litrów wody.

3. Aby „wyhodować” szklankę soku pomarańczowego, potrzeba 50 szklanek wody.

4. 97% wody na Ziemi to woda słona, tylko 3% to wody słodkie.

5. 3/4 powierzchni Ziemi pokrywa woda.

6. 20-minutowy prysznic to 60-75 litrów wody, 10-minutowy prysznic to 30-38 litrów wody,

5-minutowy prysznic to 15-19 litrów wody.

7. Na spłukanie toalety trzeba 11 litrów wody.

8. Do kąpieli w wannie trzeba zużyć 115-150 litrów wody.

9. Do ręcznego umycie naczyń potrzeba 38 litrów wody.

10. Pranie w pralce to zużycie 75-115 litrów wody.

11. Do wyprodukowania 2,2 kg wołowiny potrzeba 9500 I wody.

12. Wszystkie polskie gospodarstwa domowe zużywają łącznie 1545,S hm3 wody w ciągu

roku.

12 sposobów oszczędzania wody

1. Przed myciem naczyń usuwaj resztki jedzenia z talerzy.

2. Nie korzystaj z bieżącej wody do namoczenia talerzy - zatykając zlew, oszczędzisz 50% niezbędnej do tej czynności wody.

3. Nie wykorzystuj wody pitnej do schładzania czegoś.

4. Włączaj pralkę tylko wtedy, gdy jest pełna.

5. Bardzo zabrudzone rzeczy namocz przed praniem w wodzie z proszkiem (w zlewie, wiaderku, miednicy).

6. Do mycia samochodu użyj wiadra, gąbki i mydła; skorzystaj z bieżącej wody tylko

na końcu, jeśli to potrzebne.

7. Myj balkon w czasie deszczu.

8. By usunąć liście z tarasu, chodnika, ścieżek używaj miotły i grabi, a nie wody z węża ogrodowego.

9. Nie podlewaj ogrodu wodą pitną - nie tylko, dlatego, że jest to zakazane, ale ponieważ to marnotrawstwo. Wykorzystaj do podlewania wodę ze studni lub deszczówkę.

10. Unikaj podlewania ogrodu w czasie wiatru i upału - woda paruje wtedy znacznie szybciej.

11. Nawadnianie kropelkowe ogrodu jest efektywniejsze - pomaga oszczędzać wodę.

12. Przykryj podlany teren skoszoną trawą lub liśćmi - pomaga to ograniczyć parowanie wody.

FAKTY ZWIĄZANE Z WODĄ

Fakt 3/4 powierzchni planety Ziemi pokrywa woda.	Fakt Kąpiąc się człowiek może zużywać nawet około 100 litrów wody.
Fakt 97% wody na Ziemi to słone wody w oceanach.	Fakt Nasze ciała w 75% składają się z wody.
Fakt 3% wód na Ziemi to wody słodkie. 2% całkowitych zasobów wody słodkiej uwięzione jest w lodowcach i śniegach.	Fakt Drzewo w 75% składa się z wody.
Fakt Większość wykorzystywanej przez ludzi wody słodkiej pochodzi z jezior, rzek i strumieni (wód powierzchniowych).	Fakt Zostawiając odkręconą wodę przy myciu zębów wpuszczamy do kanalizacji około 37,8 litrów wody.
Fakt Zasoby dyspozycyjne wód powierzchniowych Polski są ponad 3-krotnie większe niż zasoby eksploatacyjne wód podziemnych.	Fakt Najmniejszym użytkownikiem wody jest rolnictwo (uprawa roś lin i hodowla zwierząt). Rolnictwo zużywa 8,8% zasobów wody słodkiej.
Fakt W gospodarstwach domowych, hotelach i biurach wykorzystuje się około 19,8% całkowitego zużycia wody słodkiej.	Fakt Na każdy centymetr deszczu na powierzchni kilometra kwadratowego przypada 10 milionów litrów wody.
Fakt 71,4% zużywanej przez człowieka wody przeznaczone jest do wytwarzania towarów i do prac górniczych.	Fakt Na wyprodukowanie posiłku składającego się z hamburgera, frytek i napoju trzeba zużyć 5300 litrów wody.
Fakt 59% zasobów słodkiej wody wykorzystuje się do produkcji energii elektrycznej.	Fakt Statystyczny mieszkaniec miasta w Polsce zużywa 149,6 litra wody dziennie.

14 sposobów oszczędzania energii w domu

1. Umieść grzejniki pod oknami, by ogrzać cyrkulujące powietrze - może to pomóc
w zmniejszeniu zużycia energii o 5%. Za grzejnikami umieść specjalne ekrany pokryte folią aluminiową. Tak ograniczysz ilość ciepła marnowanego na ogrzanie ściany za kaloryferem.

2. Zadbaj o szczelność okien w twoim domu - pozwoli to podnieść temperaturę
w pomieszczeniach o 2-3 stopnie C.

3. Wyposaż grzejniki w termostaty i korzystaj z nich, kiedy tylko się da - to może zmniejszyć

zużycie energii do 15%.

4. Niskotemperaturowe ogrzewanie podłogowe może zmniejszyć zużycie energii do 12%.

5. Szczelne drzwiczki piekarnika mogą zmniejszyć zużycie energii o 5-7%.

6. Średnica garnków używanych do gotowania na kuchenkach gazowych i elektrycznych

powinna być równa średnicy palnika lub od niej większa - pomaga to zmniejszyć zużycie energii o 15%.

7. Szybkowary są energooszczędne i na ogól zużywają 20% mniej energii niż konwencjonalne naczynia kuchenne.

8. Regularnie odmrażaj lodówkę, dzięki temu zaoszczędzisz do 2% energii.

9. Nie wkładaj gorących potraw czy pojemników do lodówki - powoduje to większe o 5% zużycie energii przez lodówkę.

10. Zawsze używaj żelazka z termostatem - może to zmniejszyć zużycie energii o 5%.

11. Używaj żelazka z nawilżaczem parowym - powoduje to oszczędność 10% energii.

12. Staraj się, by pralka automatyczna pracowała przy pełnym załadowaniu lub włączaj program „oszczędnościowy”.

13. Zmieniaj regularnie worki w odkurzaczu i wymieniaj uszkodzone, nieszczelne elementy rurki ssącej - może to zmniejszyć zużycie energii nawet o 20%.

14. Staraj się, by domownicy zjadali gorący posiłek razem, bezpośrednio po jego przyrządzeniu. Pozwoli to unikać podgrzewania jedzenia, a przy pięciu osobach zaoszczędzić nawet do 20% energii.

Zasady, którymi należy kierować się przy zakupach

produktów żywnościowych

1. Unikać kupowania tanich produktów nieznanego producenta.

2. Unikać kupowania produktów przesadnie opakowanych w opakowania skrzące się kolorami i złoceniami.

3. Unikać kupowania produktów przetworzonych, oferowanych na bazarach.

4. Sprawdzić datę produkcji i datę przydatności do spożycia.

5. Nie kupować żywności sztucznie barwionej, słodzonej, konserwowanej.

Informacje o barwnikach, konserwantach, antyutleniaczach

i emulgatorach zaszyfrowanych literą E i trzema cyframi.

Niektóre dodatki do żywności mogą poprawić jej wygląd, smak, zmienić kolor, konsystencję, zapach, przedłużyć trwałość. Innymi słowy: oszukać węch i wzrok.

W 1989r, w krajach EWG wprowadzono oznaczenie szyfrowe dodatków syntetycznych do żywności. W składzie podanym na opakowaniu coraz częściej także na polskich produktach znajduje się informacja składająca się z litery E i trzech cyfr.

Wykaz niektórych dodatków do produktów spożywczych sygnalizowanych na opakowaniach produktów żywnościowych. Bardziej szczegółowe informacje zawiera „Encyklopedia życia” Juliette De Gautier i Eryka Mistewicza.

Barwniki: E 100 – nieszkodliwy E101 – nieszkodliwy E103 – zabroniony E I 05 – zabroniony E 123 – bardzo niebezpieczny E 125 – zabroniony E 13 I – rakotwórczy

E132 – nieszkodliwy EI42 – rakotwórczy E 150 – podejrzany (należy zachować strożność przy jego stosowaniu, gdyż może być niebezpieczny dla zdrowia). E152 – zabroniony. EI60 – nieszkodliwy E174 – nieszkodliwy

Konserwanty: E200 – nieszkodliwy E201 – nieszkodliwy E202 – nieszkodliwy E210 – rakotwórczy E211 – rakotwórczy (benzoesan sodu) E221 – zakłóca czynności jelit E230 – zakłóca czynności skóry E236 – nieszkodliwy E237 – nieszkodliwy E250 – szkodzi przy nadciśnieniu E260 – nieszkodliwy E28U – nieszkodliwy

Antyutleniacze: E300 – nieszkodliwy E301 – nieszkodliwy E310 – powoduje wysypki E320 – zwiększa poziom cholesterolu, zabroniony E321 – zwiększa poziom cholesterolu, zabroniony E322 – nieszkodliwy E330 – rakotwórczy E331 – nieszkodliwy E333 – nieszkodliwy E338 – zakłóca trawienie E340 – zakłóca trawienie

Emulgatory (zmiękczacze):

E400 - nieszkodliwy

E40 I - nieszkodliwy

E405 - nieszkodliwy

E407 - zakłóca trawienie

E450 - zakłóca trawienie

E465 - zakłóca trawienie

E477 - zakłóca trawienie

Rowerem bliżej

Każda podróż rowerem zamiast samochodem powoduje znaczące oszczędności i przynosi korzyści tak jednostce, jak i społeczności. Są to:

1. Zmniejszenie negatywnego wpływu na jakość życia w mieście (nie powoduje hałasu i zanieczyszczeń),

2. Zmniejszenie miejsca zajmowanego na przemieszczanie się i parkowanie, w związku z tym lepsze wykorzystanie cennych terenów miejskich,

3. Zwiększenie atrakcyjności centrów miast,

4. Zmniejszenie liczby korków i strat ekonomicznych, które te korki powodują,

5. Zwiększenie płynności ruchu samochodów,

6. Zwiększenie atrakcyjności transportu publicznego (w wielu miastach europejskich rozwija się symbiotyczne systemy transportu publicznego zachęcające do korzystania

z rowerów i metra lub pociągu jako środków transportu),

7. Zwiększenie dostępności typowych usług miejskich dla wszystkich mieszkańców, pośrednie przyczynianie się do ochrony zabytków i terenów zielonych,

8. Uwolnienie rodziców od obowiązku przewożenia dzieci, zyskanie czasu i zaoszczędzenie pieniędzy,

9. Zyskanie przez rowerzystów znacznych ilości czasu (podróże na krótkich i średnich dystansach),

10. Zwiększenie prawdopodobieństwa wyeliminowania konieczności posiadania drugiego samochodu w rodzinie (a w związku z tym zapobieżenie wzrostowi wydatków domowych), itd.